Jan Jacob Slauerhoff

Holland's no place for me to live,
Raw passion there they can't forgive.
Whatever would the neighbours think
Who peer and pant through every chink?
Give me the steppes, the open skies,
Where fellow-men don't spoil one's day:
No heron will flee my lusty cries,
No vixen start and scoot away.

Holland's no place for me to die,
Rotting in soggy ground to lie
Where one has never really lived.
Rather roam, longing, low and high,
The company of nomads keep.
‘He's failed,' my smug compatriots sneer.
It's true, I wish I'd cut more deep;
That's cost this free man very dear.

Holland's no place for me to live,
Your life to chasing goals you give,
Thinking of others constantly.
I must hurt only furtively,
Never thump someone's ugly face
When I can't stand their damned grimace.
Attacking people without a cause
Shows disrespect for moral laws.

In poky houses I'll not live
Which Ugliness spawned on this shore
In towns and villages galore.
All walk stiff-collared, in black droves
- Not stylishly, but just to give
The feeling they know what behoves.
Each citizen the other greets,
Parading through the Sunday streets.

Holland's no place for me to bide,
I'd ossify, seize up inside.
There life's too stolid, too sedate,
Men weigh their words, dispassionate.
They'd never stick their own necks out,
The helpless, though, they single out.
No shrunken yokel's head's found this far north,
No glorious crime of passion ever blazes forth.
...

Door vijanden omringd,
Door vrienden in den nood
Geschuwd als aas dat stinkt,
Houd ik mij lachend groot,
Al is mijn ziel verminkt,
Mijn lijf voor driekwart dood.

In 't leven was geen dag
Ooit zonder tegenspoed.
Ik leed kwaad en deed goed;
Dat is een hard gelag.
Nu, in verloren slag,
Strijd ik met starren moed.

Bedekt met sneeuw en ijs,
Getooid door menig lijk
Van wie de dwaze reis
Deed naar mijn innerlijk,
Eens vroeg licht als Parijs
Nu 't poolgebied gelijk.

Ik laat geen gaven na,
Verniel wat ik volbracht;
Ik vraag om geen gena,
Vloek voor- en nageslacht;
Zij liggen waar ik sta,
Lachend den dood verwacht.

Ik deins niet voor de grens,
Nam afscheid van geen mensch,
Toch heb ik nog een wensch,
Dat men mij na zal geven:
‘Het goede deed hij slecht,
Beleed het kwaad oprecht,
Hij stierf in het gevecht,
Hij leidde recht en slecht
Een onverdraagzaam leven.'
...

By enemies hemmed in,
With ‘friends in need' who've fled
Rank meat that stinks like sin,
I laugh, toss back my head,
Though torn to shreds within,
My body all but dead.

Each day my life was crossed
By new adversity.
Good reaped iniquity;
I paid a heavy cost,
But now the battle's lost
I fight on doggedly.

Snow, ice envelop me,
The bodies are piled high
Of those who crazily
Pursued my inner ‘I',
Once bright as ‘gay Paree',
Now polar, frozen, dry.

I leave no last bequest,
Smash life's work at a stroke;
No mercy I request,
Curse past and future folk;
Stand tall where they now rest,
And treat death as a joke.

I look fate in the eye,
Have said not one goodbye,
But want men when I die
To say just this of me:
‘He did good very ill,
Served bad with honest will,
Succumbed while battling still,
Undaunted, lived his fill,
Intolerant and free.'
...

In the former royal garden
Sad and listless we walk round:
Crumbling statues time won't pardon,
Roses all dug from the ground.

And the pond, so still and grey,
Seems slowly iced over with frost,
The palace has crumbled away,
The keys that gave access are lost.

The pavilion where lovers once fled
To hide from the light's fierce glare,
Has gates locked and blinds drawn instead,
Like a morgue. We wander there

Down paths whose course is obscure,
Resting on a seat's stone shelves,
Feeling ourselves betrayed
By the past where we once felt secure,
Seeking peace in each other's shade,
Caressing in spite of ourselves.
...

Nooit opent zich de poort. 't Raam is zoo hoog
Dat zij eerst de aarde ziet in wijde verte:
De stroom omarmt het bosch in blauwen boog;
Door 't groen gaan roode vogels, ranke herten.

Niets weet zij van het levensspel daartusschen;
Maar het moet schoon zijn, want zij mist het zeer.
Zij wil omhelzen, vindt niets om te kussen
Dan de eigen schouder, rond en koel en teer
...

The gate never opens. The window's so high
That at first panoramas to her appear:
Rivers, blue arcs, embrace woods and flow by;
Red birds traverse the green, and slender deer.

She's no idea of how life's lived below;
It must be splendid, though, so long she's pined.
She wants embraces, but where can kisses go
Save her own shoulder, round and cool and kind?
...

Houd je gedachten af van gedane dingen,
Denken aan 't verleden geeft verdriet en leed.
Houd je gedachten af van komend gebeuren,
Denken aan de toekomst geeft onrust en zorg.
Zit overdag als een zak in je stoel.
Lig des nachts als een steen in je bed.
Open je mond om voedsel te nemen.
Als je slaaprig wordt, doe dan je oogen dicht.


(Po Tsju I)
...

Don't brood on things that are over and done,
Thoughts of the past bring sorrow and pain.
Don't brood on things that are still to come,
Thoughts of the future bring upset and care.
In daytime flop like a sack in your chair.
At night lie there like a stone in your bed.
Open your mouth to take in your food.
If sleep assails you, close your eyes.


(Po Chu I)
...

Gelezen worden ze ontelbre malen,
Al was de inhoud haast vooruit geweten,
Van 't zelfde levensstof in alle talen
En op den duur tot op het woord versleten.

Toch weer ontvouwd, na 't eenzaam avondeten,
Des nachts op wacht, te kooi en na 't verhalen;
Voor hen die zooveel eenzaamheid verbeten
Is uit de letters leeftocht nog te halen.

Tusschen lieve en liefhebbende steeds staat er
Van kroost, huis, dorp en eiland weer 't alleen
Bij trouw, geboorte en dood gevarieerd relaas.

Na tal van reizen is het of een waas
't Bekende aan land omhult, men is alleen
En hoort bij 't schip en houdt het met het water.
...

They're read and read repeatedly,
Though readers sensed already what was there,
Woven of one cloth, whatever tongue it be,
And in the long run all equally threadbare.

Still, unfolded again, after their lonely meals,
At night on watch, in bunks, once tales are told;
For those who've fought their solitary ordeals,
Such characters nourish as they did of old.

Between ‘my dearest' and ‘yours ever' there can be
But one theme - kids, isle, village homes they own -
Which only weddings, births and deaths rephrase.

After so long on board, it seems as if a haze
Shrouds what they know on land, they are alone,
One with the ship, consorting with the sea.
...

Aan de Compagnie de Mozambique
Behoort Beira
En het land daarachter
En ook Manga
En de negers die daar werken
En de heesters in de perken,
Alles hier behoort
Aan de Compagnie de Mozambique.

Ook de dieren die hier leven:
Niet alleen de kreupele ossen
Met hun tsetsevliegen,
Fladderende vogels en onzichtbare insecten
Eveneens.

't Wordt vervelend
Alle op te noemen,
Maar wat zal men anders doen
Als men zit te wachten
Op een bus (ook van de Compagnie)
Die niet komt,
Luisterend naar de karekiet
Die het midden houdt
Met zijn vreemd tweetonig lied
Tusschen nachtegaal en krekel!

(Hierop maakt de Compagnie de Mozambique
Geen aanspraak.)

Ook António Menano,
De befaamde fadozanger
Bij wiens donkere befloerste stem
Alle vrouwen weenen en bezwijmen:
Die al 't leed van Portugal opbeurde,
Ook Menano
Hoort nu toe aan de Compagnie de Mozambique.

Acht mijl verder
Werkt hij op een onderneming;
Rijk werd hij want ieder wou hem hooren,
Arm werd hij want hij moest spelen en verloor
En natuurlijk speculeerend in aandelen
Van de Compagnie de Mozambique.

Nu is hij voor zeven jaar
Daar verbonden als plantagedokter,
Geeft injecties en beslist
Of een neger die zich heeft vergist
Sterk genoeg is voor de geeseling,
Want de reglementen zijn
Streng en toch humaan
Bij de Compagnie de Mozambique.

Brengen wij het losgeld niet bijeen,
Dat hij weer van droeve zaligheid kan zingen?
Neen.
Ook Menano dronk zich al lang schor
Aan de whisky die, hier ingevoerd
Voor verlaagd tarief,
Wordt verstrekt aan de employé's
Van de Compagnie de Mozambique.
...

The Compagnie de Mozambique
Owns all Beira
And the land beyond
And Manga too
And the blacks who labour there
And bushes planted in beds with care.
It owns everything here
The Compagnie de Mozambique.

The animals living here too:
Not only the shambling oxen
With their tsetse flies,
Fluttering birds and insects one can't see
It owns too.

It grows tiresome
Summing them all up,
But what else is one to do
When one's sitting waiting
For a bus (run by the Compagnie)
That won't come,
Hearing a warbler chirping along,
Like a compromise,
With its funny two-note song,
Twixt nightingale and cricket!

(The Compagnie de Mozambique
lays no claim to it.)

António Menano too,
The famous fado singer
Whose dark and muffled voice
Makes all women weep and swoon:
Who cheered all Portugal's sorrows.
Menano too
Now belongs to the Compagnie de Mozambique.

Eight miles away
He works on a plantation;
He grew rich when all thronged to hear him,
He grew poor when he gambled and lost,
Of course speculating in shares
Of the Compagnie de Mozambique.

He's contracted for seven years
As a doctor on the plantation,
Gives injections and decides
If a black man who's done wrong
Is fit enough to be flogged,
For the regulations
Are strict and yet humane
In the Compagnie de Mozambique.

Shall we give money to buy him out,
So he can sing once more of mournful ecstasy?
No.
Menano long since has drunk himself hoarse
On the whisky that's imported
At a knock-down price
And supplied to the employees
Of the Compagnie de Mozambique.
...

Een stad van grijswitte gebouwen
En halfvoltooide huizen,
Van ruïnes die spoorloos vergruizen
En zuilen die zichtbaar vergrauwen.

En overal zijn nog de puinen
Van de aardbeving openbaar.
Waarom zou men bergen en ruimen?
Onder de aarde dreigt steeds het gevaar.

Paleizen zijn scheef afgesneden,
Van andre ontbreekt een brok muur.
Lisboa bestaat in 't verleden,
Maar 't kent geen rust, enkel duur.

Was het ooit aan een stad gegeven
Voort te leven als geest,
Vreemd nu en trouw vroeger gebleven
Na een aschregen op een feest?
...

Full of grey and white buildings this port,
New houses abandoned half-way,
Ruins that crumble to nought
And columns one sees turning grey.

And the earthquake's piles of rubble
Still lie there on all sides.
Salvage and clear? Why trouble?
Underneath, the danger still hides.

Some mansions obliquely truncated,
Others missing a section of wall.
Lisboa's life is located
In the past: lasting, but no peace at all.

Was this ever before a city's fate?
A ghost whose life has ceased,
Strangely loyal to its former state
Since the ash rained down on the feast?
...

Ben ik traag omdat ik droef ben,
Alles vergeefsch vind en veil,
Op aarde geen hoogre behoefte ken
Dan wat schaduw onder een zonnezeil?

Of ben ik droef omdat ik traag ben,
Nooit de wijde wereld inga,
Alleen Lisboa van bij de Taag ken
En ook daar voor niemand besta,

Liever doelloos in donkere stegen
Van de armoedige Mouraria loop?
Daar kom ik vele' als mijzelve tegen
Die leven zonder liefde, lust, hoop . . .
...

Am I slow because I'm sad,
Find it all a venal charade,
Feel on earth no more's to be had
Than a slice of an awning's shade?

Or am I sad because I'm slow
And travel's a thing I don't dare,
Lisbon's Tagus is all I know,
Though no one sees that I'm there,

Drift instead down some dingy street
In the Mouraria's maze?
Many like me there I meet,
No love, joy or hope cheers their days . . .
...

Pizarro had de vijftig overschreden
En weinig roem behaald uit veel gevaar;
Zijn eerste vrouw droeg veeren in het haar
En op zijn kleine akker werkte een tweede.

Hij stond bekend als drieste moordenaar,
Geen wet haast die hij niet had overtreden,
Maar dat behoorde tot de goede zeden
Op Hispaniola - hij was vijftig jaar.

Toen kwam de kans: met een vermolmd karveel
Maakte hij de reis die niemand vóór hem deed,
Veroverde met honderd man Peroe.

Vijftig was hij, ik dertig maar: wie weet
Ontdek ik niet het zesde werelddeel,
Al ben ik nu na een paar stappen moe?
...

Pizarro, at fifty, saw he had not
Gained much fame from his perilous life;
Plumes graced the hair of his first lady wife,
While a second tended his small family plot.

He was known as a murderer bold;
He had broken almost each and every law,
But that was precisely what laws were for
On Hispaniola - fifty years old.

His chance came: on a rotten caravelle
He made the journey never made before
And with a hundred men conquered Peru.

Fifty he was, only thirty I, who can tell
If I won't find the sixth continent's shore,
Though taking three steps is all I can do?
...

Een liefdesbrief is beter dan het lief
Zelf: als men eens de brieven heeft gekregen
Dan heeft men ze voorgoed, terwijl tien tegen
Eén 't lief verdwijnt om geldgebrek of grief.

Een brief kan men daags, nachts, elk oogenblik
Dat men ze bij zich heeft, te voorschijn halen,
De teederheid er uit op laten stralen,
De woordjes lezen, denkend: zoo ben ik!

Een vrouw is wisselvallig, een brief niet.
Wel lacht men wijs of weent men bitter, later
Als men voorbije dwaze woorden ziet.

Maar als het kon wou 'k door woestijn en water
Wel eeuwig naar oase' en havens tijgen,
Als 't zeker was in elk een brief te krijgen.
...

Love letters surpass a lover who's gone.
Once the letters have arrived, it's quite enough:
For they'll be yours forever, while it's odds on
Your love will leave bankrupt or in a huff.

Day or night it's there for you to see
Whenever you have the missive near;
You let its tender radiance appear,
Read every word, think to yourself: that's me!

Women change - texts, written, change no more.
Though one laughs sagely or bitterly weeps
When contemplating foolish words of yore.

But if I could, I'd brave both sands and deeps,
Forever strive fresh wadis and ports to reach,
If I could be sure of a letter in each.
...