SIARHIEJ PRYLUCKI Poems

Ты, цемра, што мяне радзіла...

Р. М. Рыльке

Як і заўжды, на Варшаўскім мосьце выходзіш з машыны.
Сапсаваны, сапселы канвэер мытні, сябры, знаёмцы...
Цыгарэта за цыгарэтай зь відам на рэчку, памежныя вышкі,
на зьмяінае тулава чэргаў, ярмарку жарсьцяў.

Гэта былі няўяўныя зборышчы душ,
якія сноўдалі каля шапікаў з дрэнным фастфудам
і ўзіраліся скрозь туман у адным кірунку.
Цямнела вада за адхонам. Больш не было нічога.
Хіба што зарасьнікі й прывідныя лясы.
Мост над вірамі, шэрае люстра неба.
А ўдалечы - між аўто, людзей, прасталытак -
быццам планкі бар'ераў на стадыёне,
віднеліся абрысы шлагбаўмаў.

Ноч, ледзьве ня раніца; дрымота й чаканьне гадо
ў бурлівым варыве моў, дыялектаў і рас:
скрыні з карэйцамі, партыя сьвежых лаосцаў.
А вось і ён, твой дзяжурны зьмены, мытнік гэрмэс:
"ваш квіток", "кіруйце на трэці шэраг", "калі ласка, пашпарт".
Свае абавязкі выконваў, як і належыць:
пакуль душу маю разьвярэджваў позіркам, тут жа
спрактыкавана абшукваў аўто.
Нават потым (па ўсім) трывога, нібы сабака,
не адставала і бегла заўсёды побач.

Але большасьць - тутэйшыя: дзядзька са століну, цётка
зь відамлі, два маладзёны з чарнаўчыц, нібы цытаты
з адной і той самай кнігі. Сьвітанак і кава з хатдогам.
Мэтамарфозы лёсаў чаруюць вока.

Вось ты і маеш тую нібыта-свабоду,
што блукае па венах і падвышае ціск.
Знэрваваным арфэем ганяеш да беластоку,
а твая эўрыдыка - палонная ў царстве айчыны.
Пад нагамі ніякае глебы - яе й не было ніколі.
"Гэткім гандлем ты мецьмеш свой мінімум", - кажа пагодак,
выхаванец хіп-хопу, свабоднага сэксу й бясчасься.

Што ж, і ў гэтым схаваныя пэўныя праўда і шчырасьць.
Бо яго заяблі, давялі да апошняе рысы
іхні мэнтарскі тон, засьцярогі, іхнія будатрады,
іхні цёплы куток з муштакамі, сном і гарбаткай.

Атрымаўшы патрэбны штамп, зьнікаеш за даляглядам:
са сваімі сумнівамі, верай, каханьнем, жыцьцёвай мэтай.
Калі ты малады - кайфуеш з уласнай няведы.
Аднак і ў яе, як і ў візы, аднойчы сканчаецца тэрмін.
І тады дзяжурны гэрмэс спыняе і кажа, наўпрост у вочы,
абыякава й патрабавальна: "Вяртайся".

І ты едзеш назад, каб неяк уладкавацца
качагарам у штольні аіду, пад бок да сваёй каханай.
Таму колы аўто пажыраюць кавалкі дарогі дамоў
няўпэўнена, мякка й цярпліва.
...

Dunkel, du, das mich gebar …
Rainer Maria Rilke

Wie immer, steigst du auf der Warschauer Brücke aus dem Auto.
Das halbkaputt, klapprige Band beim Zoll, Freunde, Bekannte …
Eine Zigarette nach der anderen mit Blick auf den Fluss der Dinge, Grenztürme,
die grauen Rümpfe der Warteschlangen, Jahrmarkt der Leidenschaften.

Das war eine unklare Ansammlung von Seelen,
manche hingen an den Kiosken rum mit lumpigem Fastfood
und starrten durch den Nebel hindurch in die eine Richtung.
Wasser dunkelte über dem Bahndamm. Weiter gab es nichts.
Vielleicht etwas hinter dem Gestrüpp und dem gespensterhaften Wald.
Die Brücke über den Wasserstrudeln, der dunstige Spiegel des Himmels.
Und in der Ferne - zwischen den Autos, Menschen, Langweiler -
dort waren die Schranken des Stadions,
sah man die Umrisse der Schlagbäume.

Nacht, der Morgen brach an; Schläfrigkeit und nachdenkliches Warten
im brodelnden Schweigen, Dialekte und Rassen:
Boxen mit Koreanern, teilweise Laozianer.
Und da kommt er, der Diensthabender dieser Schicht, der Hermes-Zolltyp:
'Ihr Ticket', 'Machen Sie drei Schritte nach vorn', 'Ausweis, bitte'.
Legt er seine Dienstmiene an den Tag, als würde ihm alles gehören:
Während er meine Seele mit Blicken taxiert, auf der Stelle
sucht er geschickt das Auto ab.
Nicht einmal gründlich(nach allem) nach dieser Aufregung,
schnüffelnd wie ein Hund, der nicht von der Seite weicht.

Aber die meisten kamen von hier, aus Belarus: der Opa aus Stolin,
die Tusse aus Vidamli, zwei junge Typen aus Chernavchitsy, als
hätte sie jemand aus dem selben Buch herbeizitiert. Morgengrauen und Kaffee mit Hotdog.
Die Metamorphosen des Schicksals erfreuen das Auge.

Da hast du jene Angeblich-Freiheit,
die durch die Adern wandert und den Druck erhöht.
Wie ein abgenervter Orpheus hetzt du bis Bialystok
und deine Eurydike - ist eine Gefangene im Reich deiner Heimat.
Kein Boden unter deinen Füßen - wie nie dagewesen.
'Mit diesem Tausch bekommst du dein Minimum', sagt der Typ,
der auf Hip-Hop, freien Sex und auf Unglücklichsein steht.

Was soll's, auch dahinter verbirgt sich eine Art Wahrheit und Aufrichtigkeit.
Doch dich machten dieses Getue, diese nervigen Typen,
ihr Polizeiton, diese Entpersönlichung, diese Atmosphäre,
ihr warmes Eckchen und der Drill, Verträumtheit und Teetrinken kaputt.

Als der nötige Stempel drin war, verschwindest du mit deinen Ansichten:
Deinen Zweifeln, Glauben, Liebe, Lebenszielen.
Weil du jung bist, mit deiner Unwissenheit.
Allerdings auch die Zeit des Visums läuft mal ab.
Und dann wird dich der diensthabende Hermes anhalten und dir
kalt und fordernd direkt ins Gesicht sagen: „Hiergeblieben".

Und du fährst wieder zurück, als müsstest du dich
auf Teufel komm raus einrichten, direkt an der Seite deiner Liebsten.
Daher fressen sich wohl ganze Häuserbrocken in die Räder deines Autos,
unsicher, weich und geduldig.
...

акушэркаю
яна прысутнічала на маіх народзінах
хударлявая маўклівая кабета няпэўнага веку
з павутой ружовых прожылак
на мармуровым чэрапе
і прыгожым тварам мулаткі
без касы з кароткай фрызурай
прымаючы роды
яна была падобная да сукубы
што высачыла спажыву

я згадаў яе
бо гэта яна адцяла мне пупавіну зубамі
яна выцягнула зь цёмнай і цёплай кануры
у гэты сьвет ідыётаў і мянтоў

але
заўсёды і ўсе
згадваюць рукі маці
гэты імправізаваны "Тытанік"
што закалыхваў на неспакойных хвалях
і старая савецкая радзільня рабілася тваёй alma mater
тваім першым флэшбэкам што сьпее зіготаю болю

там штомесяц
па даўгіх і халодных кафэльных калідорах
на мэталічных вазках вывозілі
маленькіх чырвоных пацучкоў
падобных на кавалачкі сьвежага мяса
на пурпуровыя гронкі папрыкі на зіхоткім падносе
але зьблізу
у белых каламутных слоіках кунсткамэры
яны страшылі розум
занураныя ў сон

хаця які там быў розум у мяне смаркача
што сікаў у пялюшкі і смактаў цыцку
самім сваім існаваньнем дамагаючыся няўцямнага
і толькі чорны балахон старое мулаткі
маёй госьці з будучыні
яе ссохлыя рукі-палачкі й круглыя вочы
уладна гіпнатызавалі
паціху забіраючы па кавалку
спачатку пальцы потым нагу левую правую
руку левую й правую геніталіі ныркі пячонку лёгкія
страўнік вантробы
мячык сэрца
і толькі ў апошні момант
ад нястачы кіслароду са страху
знутры
вырываўся ратавальны крык
...

Hebamme
war sie bei meiner Geburt
eine schmächtige schweigsame Frau unbestimmten Alters
mit einem Spinnennetz rötlicher Adern
auf dem marmornen Schädel
und dem hübschen Gesicht einer Mulattin
ohne Zopf mit Kurzhaarschnitt
bei der Niederkunft
glich sie einer Sukkuba
die ihre Speise gefunden hatte

sie fiel mir ein
weil sie es war die mir die Nabelschnur durchbiss
weil sie aus dem dunklen und warmen Bau
Idioten und Bullen in diese Welt gezerrt hat

aber
immer denken alle
an Mutters Hände
diese improvisierte „Titanic"
seekrank in den unruhigen Wellen
und das alte sowjetische Entbindungsheim wurde deine Alma Mater
dein erster Flashback gereift als Schmerzzygote

jeden Monat
wurden auf langen und kalten gefliesten Korridoren
auf Metallwägelchen dort
kleine rote Ratten ausgefahren
wie Bröckchen frischen Fleischs
wie purpurne Paprikaschoten auf funkelnden Tabletts
aber von nahem
in den milchig trüben Gläsern der Kunstkammer
schreckten sie den Verstand
versunken in Schlaf

wobei welcher Verstand bei mir kleinem Wurm
der in die Windeln pinkelte und an der Brust nuckelte
mit seinem ganzen Sein das Unfassbare umwarb
und allein der schwarze Schurz der alten Mulattin
meines Gasts aus der Zukunft
ihre rissigen Steckenhände und runden Augen
hypnotisierten mit Macht
holten ruhig Stück um Stück
erst die Zehen dann den Fuß links rechts
die Hand links und rechts Genitalien Niere Leber Lunge
Magen Gedärm
das Herzkügelchen
und erst im letzten Moment
entrang sich aus Sauerstoffmangel und Angst
von innen
der rettende Schrei
...

ён завязвае неслухмяныя боцікі
седзячы на падлозе ў вітальні перад вялізным вокам люстра
што нібы выхавацелька
сочыць за кожным рухам

ён ідзе да шатні
бярэ свой капялюшык вятроўку насоўку
і па дарозе ў садок
дагнаўшы цёмную й рухавую
сьветку юлю марыйку
сканфужана й сарамліва брыдзе побач
нібы сабачка

ён ня любіць калі яму кажуць глупствы
( звычайна дарослыя
схільныя да спрашчэньняў)
будаваць у кутку піраміду нашмат цікавей
за ўсе іхнія ранішнікі ды ёлкі
ўсе гэтыя ціхія гадзіны
неядомыя й прэсныя кашы

ён глядзіць як ягоныя раўналеткі
юркі андрушкі сярожы
б'юцца бегаюць жаляцца няні
і думае якія ж яны ўсе прыдуркі
(некалі тата сказаў так слухаючы навіны)

ён чакае калі прыйдзе восень
каб зь вялікім букетам і ў белай кашулі з гальштукам
увайсьці нарэшце
даверлівым нэафітам
у той невядомы й таямнічы (о ілюзіі)
панэльны будынак ведаў
...

er schnürt die ungezogenen Stiefel
sitzt auf dem Boden im Flur vor dem riesigen Spiegelauge
das wie die Erzieherin
jede Bewegung verfolgt

er geht in die Garderobe
nimmt Käppi Jacke Taschentuch
holt auf dem Weg zum Kindergarten
die düstere und flinke
Swetka Julja Maryjka ein
tappt verlegen und gehemmt nebenher
wie ein Hündchen

er mag es nicht wenn man ihm Blödsinn erzählt
(meist sind es Erwachsene
die zu Vereinfachungen neigen)
in der Ecke Pyramiden bauen ist viel spannender
als ihre ganzen Morgen- und Weihnachtsfeiern
die ganzen Stillzeiten
die unbekannten und faden Grützen

er sieht sich seine Altersgenossen an
die Jurkas Andruschkas Sjaroschas
schlägern rennen petzen der Tante
und denkt Vollidioten alle miteinander
(das hat Papa mal gesagt beim Nachrichtenhören)

er wartet auf den Herbst
um mit großem Strauß und im weißen Hemd mit Krawatte
als gutgläubiger Jünger
endlich einzuziehen
in diesen unbekannten und geheimnisvollen (oh Illusionen)
Plattenbau des Wissens
...

пачыналася школа лінейкай і зьменным абуткам
прапускаючы ўсіх праз плавільны тыгель сталоўкі
дзе сьціраліся межы між смачным здаровым і гідкім
і ўсе нашыя веды былі бясплатнаю мышалоўкай

мы ўпарта зубрылі што гансы далёка не андэрсэны
але на кантрольнай завальваўся кожны чацьверты
усе тыя міклухі маклаі мазаі ды амундсэны
вечна дзесьці кудысьці плылі і блыталі карты

і нашто нам былі інтэгралы купалы ды ігрыкі
для бацькоў? атэстату? прэстыжу? мітычнае будучыні?
выдумлялі дарослыя новыя подлыя хітрыкі
толькі хатні параграф на злосьць заставаўся нявывучаным

ды які ўжо там нафіг on duty today якія граматыкі
калі ў думках адно баскэтбол і красуня-дзяўчына
у якое ўжо ўгледзеў ня толькі бюсьцік ды майткі
і якую кахаеш даўно зь невядомай прычыны
...

die Schule begann mit Appellen und Wechselschuhen
schickte alle durch den Schmelztiegel Kantine
wo die Grenzen zwischen lecker gesund und eklig verschwimmen
und all unser Wissen eine Gratismausefalle ist

wir haben stur gepaukt dass nicht jeder Hansel ein Andersen ist
aber beim Testat fiel jeder Vierte durch
all diese Miklucho-Maclays Dolittles und Amundsens
schipperten ständig irgendwohin und mischten die Karten neu

und wozu Integrale Kupalas und Ypsilons
für die Eltern? den Test? das Prestige? für die mythische Zukunft?
die Erwachsenen dachten sich neue fiese Spielchen aus
nur die Hausaufgaben blieben aus Trotz wieder liegen

ja Scheiße wozu auch on duty today wozu die Grammatiken
wenn du nur Basketball und die Schöne im Kopf hast
von der du nicht nur Busen und Schlüpfer gesehen hast
und die du schon lange ohne ersichtlichen Grund liebst
...

...добрі часи погані часи - вони залишали шанс
Сяргей Жадан

Шчасьлівай дарогі -кажаш ім - знойдземся як
і матаеш назад касэту вулічнага юнацтва
дзе бязладны гоп-стоп у раёнах горкіх на смак
дворыкі крамаў сны малалетніх лярваў
сьляпое РБ дзевяностых амнэзія нэрваў

Цяпер ужо звыклымі сталі бунты падлеткаў
аўганская шмаль нянавісьць уцёкі з дому
засталіся трывогі твае палахлівыя сьведкі
страх прыхаваны пад скурай разборкі урыўкі фраз
старая факін мараль што скарысталася з нас

Школа нам не дала анічога набор алоўкаў
форма паёк пара дзяжурных ведаў
сынтэз нагляднай батанікі й фізпадрыхтоўкі
прэла за шыбамі сонца й шалела ртуць
у венах цнатлівых ад піянэрскага "Будзь..."

Сэрцы пустыя нібыта прылаўкі сяльмагаў
дзеці прамзон і вялікіх пустых стадыёнаў
толькі і ёсьць у вачох што наіўная прага
стаць футбалістам банкірам ці лоўцам сноў
зрабіўся грубейшым твой слоўнік душа - пагатоў

Ад каханьня цяпер толькі дзьве пустыя абгорткі
барацьба ў душы ўвайшла ў стадыю зацяжное
на перапынках смакуючы формы порнаакторкі
пераходзіў зь дзеўкі на дзеўку з клясу ў кляс
твой пратэстанцкі Бог багоміў джаз

Зірні твае раўнагодкі ўжо заскокваюць у цягнічок
і матляюць рукамі - давай не тушуйся пацан
але ўгледзецца лепей - табе ў цалкам іншы бок
на вакзальнай лаўцы парамі сьпяць галубы
ўсё што робіш робіш інтуітыўна - абы

Бо гатовы жыцьцёвы плян грашыць сафізмам
маўляў чарапахі хутчэй сягаюць вяршыняў
маўляў у ахілаў адны панты і харызма
і ў пятках душа падпішы пане фаўсьце кантракцік:
садок вэ-нэ-у галімая праца раптоўны інфаркцік

Ці пра гэта чытаў ты ў мастацкай літаратуры
але розум хутчэй шануе законы джунгляў
за сьцяною бухае твой пралетарскі гуру
у надвор'і нязьменны прагноз: сьпёка й залевы
у позе лотасу тупа сядзіш пад дрэвам

Ападае лістота з сакуры то бок зь вішні
атрымаўшы грын-карту сябры адлятаюць у вырай
мо чарговы тэракт рыхтуе алаг-усявышні
і таму мо апошні раз патэлефануй дамоў
усё нармальна мама нармальна шоў маст гоў он
...

Мая сяброўка, школьная настаўніца,
жадаючы палепшыць свой бюджэт,
урэшце занялася спэкуляцыяй.
Асартымэнт са сьпірту й цыгарэт

паціху вывеў бедную з галечы.
І ўсё было б о`key, але два хлопы
ў тэрэспальскім завулку ўночы

згулялі зь ёй у дрэнную гульню:
паблізу не было ні мінакоў, ні копаў...
Жыцьцём пастаўленая ў позу "ю",

так і памерла. Ўжо халодную,
яе знайшлі у сьметніцы й, бязродную,
забраўшы пашпарт, зачыніўшы візу,
дамоў павезьлі ў цынкавай валізе.
...